PHAN LINH: NGƯỜI NGHỆ SĨ ĐỨNG SAU NHỮNG Ô CỬA SỔ CỦA HERMÈS VIỆT NAM

THEO ĐẸP MAGAZINE - WOMEN EMPOWER WOMEN (THỰC HIỆN BỞI: CHÂU ANH ; ẢNH: LÊ LAI)


Tháng 3, trời Hà Nội sương giăng khắp lối, theo đúng lịch, hôm nay là ngày tôi hẹn phỏng vấn Linh. Gọi hoài Linh không bắt máy, cũng không lạ, sau mỗi đợt làm việc căng thẳng luôn là những ngày “bung lụa” và cô sẽ ngủ nướng đến cháy khét. Đến quá trưa thì Linh gọi lại, giọng có chút ăn năn: “Qua nhà nói chuyện nhé, rồi Linh nấu ăn cho! Đi mà!”. Tôi càu nhàu dăm câu lấy lệ rồi lập tức phóng đến, vì thực lòng, ngồi ở nhà Linh ấm áp hơn nhiều so với một quán cà phê ẩm ướt nào đó.

Đúng như tôi mường tượng, trong nhà đèn vàng ấm sực, thoảng mùi cà phê và mùi dâu chín, mấy cành lê hoa trắng nở rộ trên bàn bếp, và Linh giữ đúng lời hứa, đi qua đi lại như con thoi chuẩn bị đồ nấu bữa trưa cho tôi.

Linh là như vậy, cô luôn tỏa ra một luồng năng lượng tích cực vô hình thu hút người khác, cái năng lượng ấy bừng lên trong mọi thứ cô chạm vào. Và may mắn cho cuộc đời, cho bạn bè làm sao, Linh lại là người luôn chân luôn tay: vẽ tranh, trồng hồng, chăm chút nhà cửa, nghiên cứu món ăn, thết đãi bày biện tiệc tùng miên man.

Ở Linh có một sự hợp nhất khó hiểu giữa hai trạng thái: lơ đãng và tập trung. Linh luôn lơ đãng, tay không rời điện thoại, nói chuyện nọ nhảy bổ vào chuyện kia, điện thoại, ví tiền, túi xách… không biết đã mất đến lần thứ mấy chục. Tuy nhiên, đến khi vào việc thì Linh cực kỳ tập trung, như thể có một cái công tắc vừa mới “ting!” lên trong đầu cô vậy.

Ơn giời hôm nay cái công tắc ấy đang bật, có lẽ vì chúng tôi trò chuyện về thứ mà Linh say mê nhất: công việc thiết kế cửa sổ.


Window Artist là một nghề còn rất mới mẻ, Linh đến với công việc này như thế nào?

Từ khi còn là sinh viên, mỗi lần đi qua khung cửa sổ Hermès mình thường tự hỏi không biết có bao giờ mình được đứng sau cửa sổ này, chỉ là đứng sau thôi chứ chưa bao giờ dám nghĩ mình sẽ là người tạo ra nó. Vào cuối năm 2013, một người đàn anh trong lĩnh vực nghệ thuật ngỏ lời mời mình tham gia vào team thiết kế cửa sổ Hermès. Và đến năm 2015 thì mình chính thức được mời chịu trách nhiệm thiết kế và thi công cửa sổ của Hermès tại Việt Nam. Cảm xúc lúc ấy giống như là giấc mơ thành hiện thực.


Linh có thể dùng những con số để mô tả khối lượng công việc mà Linh phải làm? Vất vả hay là rất vất vả?

Vất-vả-lắm-luôn! Cứ mỗi 3 tháng Linh sẽ phải thay tất cả các window: 2 window ở Hà Nội và 4 window ở Tp. HCM. 24 cửa sổ mỗi năm. Hermès khác với tất cả các thương hiệu khác ở chỗ: mỗi cửa sổ phải là một câu chuyện, và nghệ sĩ là người kể chuyện. Các thương hiệu khác có thể thiết kế, sản xuất hàng loạt và lắp đặt y như nhau ở tất cả các cửa hàng trên thế giới để đem lại một hiệu ứng xuyên suốt, nhưng riêng Hermès sẽ mời nghệ sĩ tại đất nước đó. Mỗi nước một câu chuyện, mỗi cửa hàng một câu chuyện. Thậm chí một ô cửa sổ có hai bên thì mỗi bên sẽ là chương 1, chương 2 của một câu chuyện dài. Đó thật sự là một thách thức cho người làm sáng tạo, bạn sẽ phải kể những câu chuyện theo chủ đề của năm, điều này mang tính nghệ sĩ, tính cá nhân rất cao.


Sẽ luôn luôn phải nghĩ, nghĩ và phác thảo. Thường là nguyên 1 tháng cho riêng việc phác thảo và xây dựng ý tưởng, có thể mình sẽ phải dựng những bản mock up nhỏ để đánh giá tính khả thi, sau đó gửi cho hãng duyệt.

Sau giai đoạn chỉnh sửa và duyệt là giai đoạn thi công, cuối cùng tới lắp đặt. Giai đoạn nào cũng có khó khăn vất vả của nó. Cứ 3 tháng một chu kỳ công việc như vậy nên tóc mình mới còn lại có thế này (cười).


Những điều gì theo Linh là độc đáo nhất về công việc này?

Công việc này rất hay ở chỗ nó kích thích mình sáng tạo. Mỗi cửa sổ giống như một tác phẩm, và mỗi bộ cửa sổ như một cuộc triển lãm nhỏ trong vòng 3 tháng. Rất thử thách!


Làm việc với Hermès, mình cũng học được rất nhiều từ họ. Khi mình làm đến một mức độ nào đấy, mình sẽ biết cởi bỏ những thứ phức tạp để trở thành đơn giản. Cái vui nữa là khi concept của mình được duyệt thì mình cảm thấy rất thăng hoa. Mình hạnh phúc lắm, thậm chí hạnh phúc hơn tất cả mọi điều. Cứ mỗi 3 tháng lại vui buồn hồi hộp thất vọng rồi vỡ òa với nó, quá nhiều cung bậc cảm xúc. Việc set up mỗi đêm với mọi người là vất vả nhưng đối với Linh thì đấy là thành quả. Lúc set up là lúc rất náo nức, cứ như mình được unbox đồ hiệu vậy (cười to).

Cuộc sống của Linh có thay đổi gì không từ khi trở thành một window artist?

Mình làm việc có kỷ luật hơn. Với khối lượng công việc như vậy bạn sẽ không thể hoàn thành nếu không có kỷ luật. Và qua mỗi cộng sự thì mình lại học được rất nhiều thứ. Mình nhận ra rằng khi làm chủ được không gian nhỏ trong window thì mình cũng sẽ làm chủ được rất nhiều thứ trong cuộc sống, kể cả công việc, đời sống riêng tư. Làm window cũng cho mình cách nghĩ đơn giản hơn, không phức tạp hóa mọi thứ như ngày trước.


Hình sketch cửa sổ chủ đề “Dreams” năm 2020

Hình sketch cửa sổ “The remains of the present” mùa Thu năm 2020

Linh đã được đến thăm đại bản doanh của Hermès tại Paris, Linh có thể kể lại một vài kỷ niệm về trải nghiệm quý giá mà ít ai có được này không?

Chuyến đi Paris năm 2019 là chương trình của hãng dành cho các nghệ sĩ độc lập đã làm việc trên 5 năm. Chuyến đi ấy giúp mình hiểu hơn về thương hiệu, cảm nhận rõ hơn những giá trị mình đang theo đuổi, và gặp gỡ rất nhiều nhân vật truyền cảm hứng.


Ấn tượng nhất với mình có lẽ là bảo tàng Hermès, nằm ở tầng trên của cửa hàng Hermès, phố Faubourg Saint-Honoré. Ngài Émile Hermès là một nhà sưu tập ưa dịch chuyển và có tư duy cách tân, ông xem những chuyến phiêu lưu dài ngày tới những vùng đất xa xôi là nguồn năng lượng và cảm hứng dồi dào. Linh đến và Linh đã shock vì số lượng đồ vật trưng bày ở đó, cơ man là roi ngựa, yên cương, ba toong, xe ngựa lớn nhỏ… Mà đó chỉ là một phần di sản Émile để lại thôi. Mỗi năm, tùy theo chủ đề mà người ta sẽ chọn từ kho lưu trữ những vật phẩm phù hợp để trưng bày tại bảo tàng, mở cửa cho các nhà thiết kế của Hermès đến xem để lấy tư liệu và cảm hứng sáng tác cho mùa mới.

Còn thú vị nhất chắc là xưởng Hermès Petit H của cô Pascale Mussard – cháu… “chút chít” mấy đời của Émile Hermès. Nơi này giống như một kho báu của Alibaba với hàng súc da thừa, vải lụa lỗi, đồ sứ vỡ… Cô Pascale Mussard đã cùng các nghệ sĩ dùng trí tưởng tượng táo bạo của mình kết hợp với sự khéo léo của nghệ nhân để tạo nên những món đồ chơi tuyệt đẹp. Đây cũng là xưởng chế tác gia công window cho cửa hàng Hermès tại Faubourg. Rất nhiều khách hàng sẵn sàng trả nhiều tiền để mua những món đồ dùng trang trí window, vì chúng quá đẹp mà lại không bán ở cửa hàng. Lúc Linh đến, có một anh đang vật một con hà mã dài cỡ 2 mét rưỡi ra, anh bảo Linh: “Ngồi thử đi xem có sướng không?” (cười to).


Cửa sổ “The remains of the present” mùa Thu năm 2020